Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Nowe działania oszczędnościowe rządu portugalskiego w świetle decyzji Trybunału Konstytucyjnego

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Krzysztof Kuciński | 2016-01-07 14:21:50
portugalia, portugal, gospodarka, rząd, oszczędności

Po uchyleniu przez portugalski Trybunał Konstytucyjny (Tribunal Constitucional) czterech artykułów ustawy budżetowej na rok 2013, rząd Premiera Pedro Passos Coelho zmuszony został do szybkiego przedstawienia alternatywnych propozycji oszczędności, umożliwiających spełnienie warunków realizowanego przez Portugalię programu naprawczego.

Podczas posiedzenia Rady Ministrów 17 kwietnia br. zatwierdzone zostały wytyczne co do nowych działań oszczędnościowych celem zagwarantowania, że osiągnięte zostaną ustalone limity budżetowe, tak, by uwolniona została kolejna, ósma transza pożyczki międzynarodowej (2,0 mld euro), a jednocześnie możliwe było wydłużenie terminu wymagalności jej spłaty o 7 lat.

Decyzja TK, uznająca za niekonstytucyjne cztery artykuły ustawy budżetowej (art. 29, art. 31, art.77 i art. 117, vide niżej) doprowadziła do powstania dziury budżetowej w wysokości 1,3 mld euro, co oznacza, że założony na 2013 r. deficyt na poziomie 5,5% PKB sięgnął 6,3% PKB.


Trybunał Konstytucyjny Portugalii uznał za niekonstytucyjne następujące artykuły Ustawy Budżetowej na 2013 r.:

- art. 29 – zawieszenie wypłaty subsydium wakacyjnego pracownikom sektora publicznego;

- art. 31 – wstrzymanie wypłaty subsydium wakacyjnego pracowników naukowych i nauczycieli akademickich, których wynagrodzenie jest w części finansowane z funduszy unijnych (dotyczy ok. 1500 osób);

- art. 77 – zawieszenie wypłaty subsydium wakacyjnego osobom emerytowanym;

- art. 117 – wprowadzenie obowiązkowej składki na rzecz portugalskiego zakładu ubezpieczeń społecznych (Segurança Social) w przypadku bezrobocia i choroby.

W związku z powyższym, Rada Ministrów postanowiła, iż rekompensata dziury budżetowej powstałej w wyniku decyzji TK nastąpi poprzez:

1. Ograniczenie wydatków ministerstw, przede wszystkim w zakresie wydatków kadrowych, a także na zakup dóbr i usług oraz innych wydatków bieżących – oszczędności mają opiewać na kwotę 732 mln euro;

Skala cięć, do dokonania których zostaną zmuszone portugalskie ministerstwa, będzie uzależniona od możliwości i potrzeb każdego resortu. Np. Ministerstwo Zdrowia będzie musiało ograniczyć wydatki o 200 mln euro, podczas gdy resort gospodarki nieco powyżej 50 mln euro, przy czym oszczędności będą w tym przypadku generowane przede wszystkim poprzez ASAE (Autoridade de Segurança Alimentar e Económica) - portugalski odpowiednik Sanepidu oraz Instytut Zatrudnienia (Instituto de Emprego). Szczegółowe dane dot. poziomu cięć w poszczególnych ministerstwach zostaną ogłoszone w ramach korekty bieżącego budżetu, która ma być przekazana do Parlamentu Portugalii w połowie maja br. W ramach działań oszczędnościowych wprowadzone zostaną również bardziej restrykcyjne warunki wymiany kadr odchodzących z administracji publicznej.

2. Zmiany w zakresie składek na poczet zasiłku dla bezrobotnych i chorobowego – oszczędności rzędu 90 – 100 mln euro;

 

Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjny zapis przewidujący obowiązkowe składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu świadczeń socjalnych w przypadku bezrobocia i choroby, odpowiednio 6% i 5% (w przypadku zwolnień lekarskich powyżej 30 dni). Decyzja ta nie kwestionuje jednak samego faktu istnienia składek, lecz braku zapisów chroniących najniższe dochody.

W związku z tym, rząd utrzyma ustanowione stawki, niemniej jednak zostaną one zaopatrzone odpowiednią klauzulą. Limity minimalne, poniżej których składki nie będą pobierane zostaną ogłoszone w zaktualizowanym budżecie. Decyzja Trybunału obliguje portugalski Zakład Ubezpieczeń Społecznych do zwrotu składek pobranych od stycznia br.

3. Oszczędności z tytułu renegocjacji kontraktów zawartych w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego (zwłaszcza w zakresie infrastruktury drogowej) – oszczędności rzędu 50 mln euro. Biorąc pod uwagę efekt wcześniej założonych działań, łączne oszczędności mają wynieść 300 mln euro, rząd portugalski zamierza wygenerować założone oszczędności drogą renegocjacji kontraktów. Tym niemniej, jeśli zajdzie taka potrzeba (w przypadku, gdyby renegocjacje nie przyniosły pożądanych rezultatów), nie jest wykluczone sięgnięcie po instrumenty fiskalne, zakładające opodatkowanie umów PPP.

4. Przeprogramowanie funduszy UE dostępnych w ramach Narodowych Strategicznych Ram Odniesienia (QREN), umożliwiające rządowi portugalskiemu osiągnięcie wyższych oszczędności w obszarze inwestycji publicznych; planowany poziom wygenerowanych oszczędności – 250 mln euro. W 2012 r. takie działanie pozwoliło na oszczędności rzędu 110 mln euro.

W wyniku podjęcia powyższych działań w zakresie ograniczenia wydatków w ministerstwach oraz zmian w zakresie składek na poczet zasiłków dla bezrobotnych i chorobowego rząd spodziewa się uzyskać oszczędności odpowiadające 0,5% PKB (822 mln euro).

W osiągnięciu wartości niezbędnej do pokrycia dziury budżetowej pomóc mają również oszczędności z tytułu odsetek (198 mln euro) w związku z niższym niż przewidywano deficytem w 2012 r. (4,7% PKB wobec 4,9% PKB). Jednocześnie rząd stanowczo opowiedział się za niezwiększaniem obciążeń fiskalnych.

Zapowiadane wcześniej przyspieszenie i zintensyfikowanie reformy sektora publicznego ma zostać podjęte wyłącznie w sytuacji, w której ww. działania nie przyniosą oczekiwanych efektów.

Trybunał Konstytucyjny odniósł się również do decyzji wstrzymania wypłaty subsydium wakacyjnego dla pracowników sektora publicznego oraz emerytów, która wzbudzała dotychczas wiele kontrowersji, i która została uwzględniona w budżecie na rok 2013. Rząd portugalski, w poszukiwaniu oszczędności, zdecydował o zawieszeniu subsydium wakacyjnego oraz wypłatę subsydium świątecznego (Na Święta Bożego Narodzenia) w dwunastu ratach. Planowane cięcia miały przynieść oszczędności rzędu 1,157 mld euro.

Po wyroku TK, który zakwestionował art. art. 29 i 77 Ustawy Budżetowej uznając je za niekonstytucyjne, jako że naruszają zasadę równości, rząd postanowił, że wstrzymane subsydium zostanie wypłacone w dwunastu ratach, podczas gdy subsydium świąteczne, jak zwykle, w listopadzie (Pracownicy administracji publicznej oraz emeryci, których dochód miesięczny nie przekracza 600 euro, otrzymają subsydium świąteczne, odpowiednio, w czerwcu i w lipcu. Osoby otrzymujące 600-1100 euro miesięcznie otrzymają częśc subsydium w czerwcu/ lipcu i pozostałą część – w listopadzie).

Z uwagi na to, że po zawieszonej wypłacie subsydium wakacyjnego, pracownicy administracji publicznej otrzymywali 13 pensji, wobec 14 pensji sektora prywatnego, rząd zdecydował o opracowaniu dla nich tabeli obniżonych stawek podatku u źródła. Pomimo decyzji o przywróceniu subsydium, postanowiono, iż nie zostaną teraz wprowadzone żadne zmiany w stawkach, a powstała różnica zostanie pokryta w momencie wypłaty subsydium świątecznego.

 

Oprac.

Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Lizbonie

26 kwietnia 2013 r.