Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Budżet Portugalii na 2012 r.

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Krzysztof Kuciński | 2016-01-07 14:43:29
portugalia, portugal, gospodarka, budżet

30 listopada br. portugalski Parlament przyjął Budżet Państwa na 2012 r. Projekt ustawy budżetowej został przyjęty większością głosów parlamentarzystów partii rządzącej PSD (Partido Social Democrata) oraz partii koalicyjnej CDS-PP (Partido Poular). Partia opozycyjna PS (Partido Socialista, poprzednia partia rządząca w Portugalii) wstrzymała się od głosowania, podczas gdy przedstawiciele pozostałych partii opozycyjnych (PCP, BE i PEV) głosowali przeciw.

Przyjęty budżet określany jest jako najbardziej wymagający w historii demokracji portugalskiej (od 1975 r.). Wśród najbardziej kontrowersyjnych elementów przyjętej ustawy, które były przedmiotem najgorętszych dyskusji parlamentarnych, wskazuje się na znaczące cięcia w zakresie subsydiów: światecznego i wakacyjnego dla pracowników administracji publicznej oraz emerytów, oraz przeszeregowania w strukturze podatku VAT oznaczające znaczący wzrost stawki podatkowej dla szeregu produktów i usług, w tym sektora gastronomicznego, który od 1 stycznia 2012 r. będzie objęty stawką VAT na poziomie 23%, a nie jak dotychczas 13%.

W opinii Ministra Finansów Portugalii Vitora Gaspar, przyjęty budżet spełnia wszystkie warunki niezbędne dla jego sprawnego i prawidłowego wykonania, co w rezultacie ma zagwarantować ograniczenie deficytu budżetowego Portugalii do poziomu 4,5% PKB (7,5 mld euro) w 2012 r. Vitor Gaspar zaznacza, że budżet na 2012 r. nie oferuje bezpośrednich rozwiązań dotyczących pobudzenia gospodarczego Portugalii, ale stworzy warunki niezbędne dla powrotu gospodarki krajowej na ścieżkę wzrostu w 2013 r.

 

Kluczowe założenia budżetu na 2012 r.

Pod koniec listopada br. Minister Finansów Portugalii Vitor Gaspar ogłosił, że recesja w Portugalii będzie w 2012 r poważniejsza niż pierwotnie oceniano. W związku z tym, rząd portugalski dokonał rewizji wcześniejszych prognoz, według których w przyszłym roku PKB kraju spadnie o 3%, a nie jak wcześniej zakładano o 2,8%. Przewidywana skala spadku PKB w 2012 r. jest najwyższa od 36 lat.

Jednocześnie jednak, zrewidowane wskaźniki makroekonomiczne wskazują, że w roku bieżącym portugalska gospodarka skurczy się o 1,6% a nie 1,9%.

Spadkowi PKB w 2012 r. towarzyszyć będzie wzrost stopy bezrobocia, która osiągnąć ma historycznypoziom 13,4%.

Przychody budżetowe w 2012 r. mają wynieść 72 mld euro, podczas gdy wydatki - 79,6 mld euro. Wydatki państwa mają spaść o 7,5 mld euro wobec bieżącego roku głównie z tytułu zamrożenia płac urzędników państwowych oraz cięć w zakresie świadczeń socjalnych (m.in. w zakresie subsydiów świątecznego i wakacyjnego dla emerytów). Budżet przewiduje cięcia na poziomie 5,7 mld euro z tytułu wynagrodzeń, emerytur i świadczeń socjalnych. Cięcia w zakresie kosztów osobowych będą trzykrotnie wyższe niż te wymagane przez trojkę.

Najważniejsze wskaźniki makro w 2012 r. są następujące:

Produkt Krajowy Brutto PKB

-3,0% (wartość PKB = 167,9 mld euro)
Konsumpcja prywatna -4,8%
Konsumpcja publiczna -6,2%
Inwestycje -9,5%
Eksport 4,8%
Import

-4,3%

Inflacja 3,1%
Bezrobocie 13,4%
Deficyt zewnętrzny (%PKB) 2,5%
Deficyt budżetowy 4,5% (7,6 mld euro)

 

Najważniejsze działania w budżecie na 2012 r.

1. Cięcia w zakresie subsydiów świątecznych oraz wakacyjnych

W 2012 r. wypłata subsydiów świątecznych i wakacyjnych (tzw. 13. i 14. pensja) dla pracowników administracji publicznej oraz emerytów będzie częściowo ograniczona dla osób, których wartość bazowa wynagrodzenia miesięcznego lub emerytury wynosi co najmniej 600 euro, a nie jak wcześniej zakładano 485 euro. Podczas gdy w przedziale 600-1100 euro brutto redukcja subsydiów będzie progresywna, osoby otrzymujące powyżej 1100 euro miesięcznie utracą prawo do obu subsydiów.

Minister Finansów przyznał, że decyzja dot. cięć w zakresie subsydiów nie jest działaniem doraźnym - zasada będzie obowiązywała do końca 2013 r., po czym dopiero w 2014 r., w ślad za
weryfikacją kondycji otoczenia makroekonomicznego, podjęta zostanie decyzja co do ewentualnego zawieszenia działania. Jednocześnie zaznaczył, iż gdyby subsydia zostały utrzymane konieczne byłoby zwolnienie 50-100 tys. urzędników.

 

2. Zamrożenie płac sektora administracji publicznej, redukcja zatrudnienia

W 2012 r. utrzymane zostanie nominalne zamrożenie płac sektora administracji publicznej, przy jednoczesnym utrzymaniu wprowadzonej w 2011 r. redukcji wynagrodzenia o 5%. Jednocześnie, planowane jest dalsze ograniczanie zatrudnienia w administracji publicznej (na poziomie centralnym, regionalnym i lokalnym) na poziomie 2% rocznie. Celem osiągnięcia założonego poziomu rząd wyznaczy limity dla zatrudnienia w każdym ministerstwie, np. w przypadku Ministerstwa Obrony, redukcja bedzie na poziomie 10%.

Oczekuje się, że zamrożenie wynagrodzeń wygeneruje oszczędności na poziomie 340 mln euro, cięcia wynagrodzeń - 1,8 mld euro, podczas gdy przewidziana redukcja zatrudnienia - 500 mln euro.

Do redukcji zatrudnienia zostały również zobowiązane władze lokalne, które w ciągu pierwszych 9 miesięcy 2012 r. mają ograniczyć liczbę urzędników o co najmniej 3%.

 

3. Podatek VAT

Zmiana struktury VAT to prawdopodobnie działanie o największym znaczeniu dla budżetu na 2012 r. Dokument budżetowy planuje szerokie zmiany w zakresie kategorii produktowych podlegających poszczególnym stawkom podatkowym (6%, 13%, 23%).

Najbardziej kontrowersyjne jest podwyższenie podatku VAT dla usług gastronomicznych z 13% do 23%, co może doprowadzić do likwidacji wielu punktów gastronomicznych w kraju. Z drugiej strony rząd odpowiedział na apele związane z ewentualnym podwyższeniem stawki VAT na kulturę (bilety do kina, teatru), w przypadku których stawka została podniesiona z 6% do 13%, a nie jak wcześniej rozważano do 23%.

Wiele produktów przejdzie praktycznie z dnia na dzień z kategorii podlegających opodatkowaniu stawką 6% do kategorii z obowiązującą najwyższą, 23%-ową stawką, np. desery sojowe, napoje i desery mleczne, wody smakowe, napoje gazowane, syropy owocowe, koncentraty. Zgodnie z obietnicą przy stawce 6% pozostanie większość produktów spożywczych oraz lekarstw.

 

4. Zmiany w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych IRS

Budżet 2012 nakłada szereg ograniczeń w zakresie odliczeń od podatku dochodowego od osób fizycznych IRS. Rząd zdecydował, że dotychczasowa skala podatkowa zostanie utrzymana. Limit odliczeń pozostaje bez ograniczeń w przypadku dwóch najniższych progów (dochody do 7410 euro w skali roku), natomiast dla dwóch najwyższych progów (dochody od 66045 euro w skali roku) nie istnieje już możliwość dokonania odliczeń od podatku IRS.

W 2012 r. ograniczony zostanie również poziom odliczeń od IRS z tytułu kosztów leczenia z obecnych 30% do 10% wartości wydatków na leki, wizyty lekarskie i badania. Jednocześnie wyznaczony został również limit odliczeń na poziomie 838,44 euro.

Opodatkowany zostanie również dodatek żywieniowy - do tej pory podatek IRS naliczany był jedynie w przypadku, gdy wartość tego dodatku wynosiła co najmniej 6,41 euro. W 2012 r. opodatkowane będą dodatki w wysokości 5,55 euro i więcej. Ponadto, osoby osiągające łączne dochody w skali roku powyżej 153300 euro będą podlegały dodatkowej stawce podatku na poziomie 2,5%.

 

5. Zmiany w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych IRC, zmiany dla przedsiębiorstw

W 2012 r. zostanie wyeliminowana pośrednia stawka podatku dochodowego od osób prawnych IRC, obecnie pozostająca na poziomie 12,5%, która obowiązywała dla dochodów poniżej 12500 euro. Przyjety budżet ustanawia jedną stawkę podatku IRC na poziomie 25%.

Jednocześnie wprowadzony zostanie dodatkowy podatek dla przedsiębiorstw o najwyższych zyskach - dla firm o zyskach 1,5 mln euro - 10 mln euro wyniesie on 3%, a dla tych, których zyski przekroczą 10 mln euro - na poziomie 5%.

Według analizy firmy konsultingowej Ernst&Young, dla ok. 75% portugalskich przedsiębiorstw obciążenia fiskalne wzrosną o ok. 90%. W 2012 r. stawka efektywna podatku IRC dla mikro, małych i średnich przedsiębiorstw portugalskich wyniesie 26,5% wobec 14% w 2011 r.

Co więcej, rząd portugalski zamierza utrzymać okres rozliczenia strat przedsiębiorstw na poziomie 5 lat, choć trojka postulowała jego skrócenie z 4 lat do 3. Wraz z początkiem 2012 r. maksymalna wysokość straty możliwa do rozliczenia to 75% zysku stanowiącego podstawę opodatkowania.

 

6. Proces prywatyzacji

W styczniu 2012 r. mają być sfinalizowane prywatyzacje przedsiębiorstw z sektora energetycznego: EDP, największego przedsiębiorstwa energetycznego, i REN, przedsiębiorstwa przesyłu energii zarządzającego Krajową Siecią Energetyczną. W przyszłym roku rząd zamierza uruchomić prywatyzacje kolejnych przedsiębiorstw, w których państwo posiada udziały: CP Carga (transport kolejowy), TAP (portugalskie linie lotnicze), CTT (przedsiębiorstwo pocztowe), ANA (porty lotnicze) a także rozpocznie sprzedaż udziałów w banku Caixa Geral de Depósitos oraz spółce petrochemicznej Galp. Obecny plan prywatyzacyjny, w ramach którego rząd chce pozyskać 4 mld euro (2,4% PKB) jest najambitniejszy od 15 lat.

 

7. Inne zmiany w zakresie podatków

  • Podatek od pojazdów samochodowych (ISV) - podatek ISV zostanie podwyższony o 7,6% - 11,4%, w zależności od objętości silnika oraz używanego paliwa (7,6% dla samochodów benzynowych o niskiej objętości, 11,4% dla samochodów diesel o dużej objętości),
  • Lokalny podatek od nieruchomości (IMI) - w 2012 r. stawki lokalnego podatku od nieruchomości IMI nakładanego przez władze lokalne wzrosną o 0,1 p.p. Oznacza to, że nieruchomości ponownie wyceniane lub, które były przedmiotem transakcji po 2004 r. zostaną objętę stawką na poziomie 0,3% - 0,8% wobec obecnych 0,2% - 0,7%. Budynki, które nie zostały poddane ponownej wycenie według nowego prawa będą podlegały podatkowi IMI od wartości nieruchomości w granicach 0,5% - 0,8% (wobec dotychczas obowiązujących 0,2% - 0,4%).



Łącznie, dochody państwa z tytułu podatków w 2012 r. wyniosą 31,2 mld euro, o 2,7 mld euro więcej niż w 2011 r.

W przyjętym budżecie uwzględnione zostały również działania oszczędnościowe wynikające z porozumienia z trojką, m.in. cięcia wydatków sektora służby zdrowia (1 mld euro) oraz ograniczenia nakładów inwestycyjnych o prawie 1 mld euro, głównie z tytułu projektów realizowanych w ramach koncepcji PPP.

W reakcji na możliwość niewypłacalności Grecji oraz trudną sytuację gospodarczą na świecie Premier Portugalii Pedro Passo Coelho zapowiedział, iż jeśli tylko pojawi się taka konieczność, w ciągu 2012 r. zostaną wprowadzone dalsze kroki oszczędnościowe.