Ta strona używa cookie. Korzystając z niej wyrażasz zgodę na ich używanie, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.
Akceptuję

Loading...


Szukaj Menu
A A A wysoki kontrast: A A

Portal Promocji Eksportu



Gdy kontrahent jest niesolidny

Wyślij Drukuj Pobierz dodał: Anna Mackiewicz | 2015-07-21 13:19:26
portugalia, prawo, windykacje, sądy, ue

Rozstrzyganiem sporów oraz egzekwowaniem praw wynikających z własności lub zawartych umów i kontraktów zajmują się w Portugalii sądy.

 

Jeżeli portugalski kontrahent nie zapłaci za dostarczony towar lub wykonaną usługę, wierzyciel ma kilka możliwości prawnych:

  • postępowanie nakazowe
  • europejski nakaz zapłaty
  • postępowanie sądowe
  • postępowanie egzekucyjne
  • oraz postępowanie upadłościowe

Do zobowiązań wynikających z umów o wartości nieprzekraczającej 15 tys. euro można zastosować postępowanie nakazowe (Procedimento de injunção). Warto skorzystać właśnie z tej drogi ze względu na jej szybkość – trwa zdecydowanie krócej niż zwykły proces. Procedura wszczynana jest w ciągu 30 dni od momentu złożenia wniosku przez wierzyciela, który musi o tym fakcie poinformować dłużnika. Jeżeli sąd nie wyda nakazu, wnioskujący musi się liczyć z tym, że może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za powstałe z tego tytułu szkody w stosunku do pozwanego.

Rozwiązanie sporów transgranicznych w sprawach cywilnych i handlowych może zostać przyspieszone dzięki zastosowaniu narzędzia, jakim jest europejski nakaz zapłaty (Procedimento europeu de injunção de pagamento). Postępowania w tej sprawie rozpatruje sąd w Porto.

Jeśli roszczenie jest zasadne, sąd powinien wydać nakaz w ciągu trzydziestu dni od daty złożenia wniosku. Procedury tej nie można jednak zastosować w sprawach podatkowych, celnych lub administracyjnych.

Gdy w danej sprawie nie znajduje zastosowania szczególna procedura, wierzyciel może skorzystać ze zwykłego postępowania sądowego (Ação Ordinária). Obejmuje ono czynności związane z rozstrzyganiem spraw cywilnych oraz zabezpieczeniem roszczeń, wykonaniem orzeczeń sądowych i tytułów egzekucyjnych.

Pierwszy etap takiego postępowania to złożenie pozwu oraz odpowiedź strony pozwanej (sąd już w tej fazie może oddalić powództwo, jeśli dojdzie do wniosku, że jest ono niezasadne). Następnie sędzia szczegółowo bada sprawę – ustala fakty oraz przeprowadza postępowanie dowodowe. W kolejnym etapie dochodzi już do spotkania stron i dyskusji między nimi. Dopiero po tym sędzia wydaje wyrok.


Postępowanie przed sądem powszechnym

 

W Portugalii postępowanie przed sądami powszechnymi jest dwuinstancyjne. Jeżeli dług nie zostanie przez dłużnika uregulowany dobrowolnie, uruchomiona może zostać procedura postępowania egzekucyjnego (processo de execução), która ma na celu przymusowe zaspokojenie roszczeń wierzyciela z majątku dłużnika. Rozpoczyna się ona wraz z momentem złożenia wniosku, który powinien trafić do sądu właściwego albo ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, albo ze względu na miejsce siedziby jego firmy.

Po uznaniu roszczeń sąd wydaje tytuł egzekucyjny. Dokument ten stwierdza fakt istnienia długu i obowiązek świadczenia dłużnika na rzecz wierzyciela, powinien też być zaopatrzony w klauzulę wykonalności.

Warto pamiętać, że w ciągu dziesięciu dni od dostarczenia tytułu egzekucyjnego dłużnik ma prawo złożyć odwołanie (oposição). Jeśli wyegzekwowana kwota nie pokryje do końca należnych wierzytelności, dług nadal istnieje, a dłużnik ma obowiązek uregulowania zaległości.
 

 


Postępowanie upadłościowe 

 

W ostateczności wierzycielowi pozostaje wszczęcie postępowania upadłościowego (processo de insolvência). Procedura będzie zainicjowana m.in. wówczas, gdy dłużnik nie jest w stanie spełnić swoich zobowiązań w terminie ich wymagalności lub gdy brakuje mu odpowiednich aktywów, które pozwoliłyby na zabezpieczenie długu.

Przesłankami do zastosowania tego rozwiązania są też:

  • zniknięcie właściciela spółki lub członków zarządu
  • ewentualnie podanie się do dymisji bez wyznaczenia odpowiedniego zastępstwa
  • niedotrzymanie zobowiązań zawartych w planie upadłości lub planie spłat zatwierdzonych przez wierzycieli w już toczącym się postępowaniu upadłościowym
  • a także opóźnienie więcej niż dziewięć miesięcy w zatwierdzeniu i składaniu sprawozdań finansowych

 

Wierzyciele oceniają kondycję finansową firmy i razem podejmują decyzję, czy likwidacja jest zasadna. Prawo przyznaje wierzycielowi możliwość zatwierdzenia planu naprawczego spółki, jeśli ogłoszenie upadłości nie nastąpi.

W następstwie ogłoszenia upadłości dłużnik jest pozbawiony prawa do zarządzania i rozporządzania aktywami wchodzącymi w skład majątku.

Wydłużony czas trwania procedur sądowych, a często także ich nieefektywność, sprawia, że wiele zagranicznych firm oraz inwestorów decyduje się na skorzystanie z doradztwa prawnego oraz uwzględnianie w przygotowywanych kontraktach klauzul dotyczących rozstrzygnięć arbitrażowych.

Działająca w Portugalii Krajowa Sieć Centrów Arbitrażowych (Rede Nacional de Centros de Arbitragem Institucionalizada) skupia centra arbitrażowe, których zadaniem jest rozstrzyganie sporów poprzez mediację, pojednanie i arbitraż. Listę Centrów można znaleźć na stronie Dyrekcji Generalnej Polityki Sprawiedliwości (Ministerstwo Sprawiedliwości): http://www.dgjp.mj.pt.

 

Europejski Tytuł Egzekucyjny (ETE)

 

 

 

Rozporządzenie nr 805/2004, które utworzyło Europejski Tytuł Egzekucyjny, weszło w życie 21 października 2005 r. Rozporządzenie ustanawia ogólne zasady i procedurę uzyskiwania europejskich tytułów egzekucyjnych. Szczegółowe regulacje oraz przebieg samej egzekucji pozostawiono w gestii prawa poszczególnych państw członkowskich. ETE jest dodatkowym środkiem służącym egzekucji należności bezspornych w ramach Unii Europejskiej.

Rozporządzenie ma zastosowanie jedynie do wyroków, ugód zawartych przed sądem lub zatwierdzonych przez sąd oraz dokumentów formalnie sporządzonych lub zarejestrowanych jako dokumenty urzędowe po wejściu w życie rozporządzenia. Pierwszym warunkiem jest więc, aby ostateczne orzeczenie zostało wydane po 21 października 2005 r.

Orzeczenie musi:

  • opierać się na uznaniu roszczenia przez dłużnika, albo
  • ugodzie zawartej przed sądem lub przez sąd zatwierdzonej
  • dotyczyć roszczeń pieniężnych.

Roszczenie uznaje się także za bezsporne gdy:

  • dłużnik nie wniósł sprzeciwu
  • nie stawił się ani nie był reprezentowany przed sądem, nawet wtedy, gdy początkowo zakwestionował roszczenie w toku postępowania sądowego

Europejski Tytuł Egzekucyjny funkcjonuje na podstawie wydanego tytułu egzekucyjnego i jest wydawany w państwie członkowskim, z którego pochodzi ten tytuł. Wyjątki stanowią roszczenia, które zostały zakwestionowane między stronami – art. 3 Rozporządzenia. Tytuły, które nie należą do tej grupy mogą uzyskać status Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego.

Rozporządzenie znajduje zastosowanie w sprawach cywilnych i handlowych. Wyjątki od tej zasady dotyczą spraw wyłączonych w art. 2 ust. 2 rozporządzenia.

Dzięki rozporządzeniu nie ma potrzeby uzyskiwania wcześniej zgody władz sądowych państwa członkowskiego, w którym ma nastąpić egzekucja. Wykonywanie ETE podlega krajowemu porządkowi prawnemu państwa członkowskiego, w którym będzie przeprowadzana egzekucja. Podlega ona bowiem takim samym zasadom, jak wyroki wydawane w danym państwie członkowskim. W tym celu wierzyciel jest zobowiązany dostarczyć właściwemu organowi egzekucyjnemu w państwie członkowskim, w którym będzie prowadzona egzekucja:

  • odpisu wyroku oraz odpisu Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego
  • tłumaczenia Europejskiego Tytułu Egzekucyjnego uwierzytelnionego przez tłumacza przysięgłego na język urzędowy państwa członkowskiego, w którym będzie prowadzona egzekucja.

W żadnym wypadku skuteczność wyroku albo jego uznanie za ETE nie może być weryfikowane w państwie członkowskim, gdzie prowadzona ma być egzekucja.

Europejski Tytuł Egzekucyjny wydany w jednym państwie członkowskim musi być więc traktowany w innym państwie członkowskim tak, jakby pochodził z tego państwa. W związku z tym bez podejmowania dodatkowych kroków, wierzyciel może zwrócić się bezpośrednio do organów egzekucyjnych państwa, w którym ma być prowadzona egzekucja, bez konieczności przedstawiania dodatkowego oświadczenia egzekucyjnego ani bez ponownego badania orzeczenia sądowego lub jego potwierdzenia.

 

Windykacja

 

W przypadku konieczności odzyskania niezapłaconych należności może się okazać, że konieczne będzie sięgnięcie po usługi wyspecjalizowanych firm windykacyjnych działających na rynku.

 

Firmy windykacyjne w Portugalii: